Brede scheuren in binnenmuren herkennen

Brede scheuren in binnenmuren zijn scheuren breder dan 3 mm, vaak doorlopend en zichtbaar met een offset tussen muurdelen. Dat maakt ze anders dan fijne haarscheuren die alleen de afwerklaag raken. Herken je zo'n scheur in een binnenmuur, dan is het belangrijk om niet zomaar te gaan dichtsmeren. Wat een brede scheur precies betekent voor de constructie en hoe je verstandig te werk gaat, lees je hieronder.

Wat zijn brede scheuren in binnenmuren?

Een brede scheur is een scheur die dieper gaat dan de pleisterlaag en het onderliggende metselwerk raakt. De scheur is meestal breder dan 3 mm en loopt vaak over een langere afstand door de muur. Bij dit type scheur zie je regelmatig een klein hoogteverschil tussen beide muurdelen, een zogeheten offset. Dat wijst erop dat er beweging in de constructie heeft plaatsgevonden.

Voor herstel van dit soort schade is meer nodig dan het vullen van een kier. Scheurherstel van binnenmuren richt zich op het terugbrengen van de constructieve samenhang van het metselwerk, zodat trekkrachten weer goed worden verdeeld.

Herkenning dikke scheuren in de muur binnenshuis

Een dikke scheur in een binnenmuur onderscheidt zich op een aantal punten van gewone krimpscheuren in stucwerk. Let bij inspectie op de volgende kenmerken:

• De scheur loopt door meerdere lagen heen, dus niet alleen door de pleisterlaag
• De breedte is duidelijk meetbaar en verschilt merkbaar van een haarscheurtje
• Er is een niveauverschil te voelen tussen beide zijden van de scheur
• De scheur loopt schuin, horizontaal of trapvormig door het metselwerk
• Er is loszittend materiaal of los voegwerk rond de scheur aanwezig

Het richtingsverloop van de scheur zegt iets over de aard van de belasting. Een trapvormige scheur volgt vaak het voegverloop van het metselwerk, terwijl een horizontale scheur in de lintvoeg op een andere krachtwerking wijst. Nauwkeurige inspectie van het schadebeeld helpt om te bepalen welke aanpak passend is.

Scheur breder dan 2 mm in binnenmuur, wat betekent dat?

Een scheur breder dan 2 mm valt niet meer onder gewone krimp of zetting van bouwmaterialen. Vanaf die breedte is het verstandig om de scheur te monitoren voordat je tot herstel overgaat. Dat kan met een scheurmeter of eenvoudige lijmstrook over de scheur, waarna je enkele weken tot maanden volgt of de scheur nog beweegt.

Blijft de breedte gelijk, dan is de scheur waarschijnlijk gestabiliseerd. Wordt de scheur breder of verschuift het niveauverschil verder, dan is de scheur nog actief. Herstel heeft in dat geval weinig zin. De scheur keert dan namelijk terug op dezelfde plek. Een structurele oplossing zoals scheurherstel binnenmuur metselwerk werkt daarom alleen goed als de muur niet meer beweegt.

Wanneer is verder onderzoek nodig?

Bij een aantal signalen is het verstandig om niet zelf verder te gaan met herstel, maar eerst constructief advies in te winnen:

• De scheur wordt bij monitoring merkbaar breder
• Er is een duidelijke verticale scheur zichtbaar, vaak gerelateerd aan de fundering
• De scheur loopt door tot in de gevel of andere dragende delen
• Er is twijfel over de oorzaak van de scheurvorming

Verticale scheuren hangen vaak samen met de fundering, waarbij het gewicht van de muur zich niet meer gelijkmatig verdeelt. Bij een actieve scheur, een verticale scheur bij de fundering, of twijfel over de oorzaak is cosmetisch herstel niet voldoende. Zonder de oorzaak weg te nemen, komt de scheur terug, en vaak breder dan voorheen.

Hoe werkt structureel scheurherstel bij brede scheuren?

Zodra vaststaat dat een scheur gestabiliseerd is, kan het metselwerk constructief worden hersteld. Dit gebeurt door roestvaststalen spiraalwapening in de voegen van de muur aan te brengen, ingebed in ankermortel. Spiraalwapening is een dun, spiraalvormig gevlochten metalen wapeningsprofiel dat trekkrachten in de voeg opvangt. Ankermortel is een speciale mortel die deze wapening stevig verankert in het metselwerk. Zo ontstaat opnieuw een verbinding die trekkrachten opvangt en verdeelt over het omliggende metselwerk. Het proces bestaat globaal uit de volgende onderdelen:

Deze aanpak houdt het bestaande metselwerk grotendeels intact. In plaats van muurdelen te vervangen, wordt de bestaande structuur versterkt. Dat scheelt overlast ten opzichte van ingrijpend hak- en breekwerk, en behoudt het originele metselwerk.

Passend systeem voor herstel van brede scheuren

Brede scheuren in binnenmuren vragen om een systeem waarin wapening, mortel en verwerking op elkaar zijn afgestemd. ABC-Adamas biedt hiervoor spiraalwapening in verschillende diameters, cementgebonden en kalkgebonden ankermortels en complete basissets voor directe toepassing. Met het juiste systeem breng je de constructieve samenhang van gescheurd metselwerk terug, zonder de muur volledig te vervangen. Dat betekent minder overlast, behoud van bestaand materiaal en een technisch onderbouwde oplossing voor een probleem dat om meer vraagt dan alleen een likje pleisterwerk.